بینامتنیّت واژگان و مفاهیم قرآن کریم در منظومه‌ی غنایی ویس و رامین

نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه حکیم سبزواری

2 گروه زبان و ادبیّات فارسی دانشکده‌‌‌ی علوم انسانی دانشگاه حکیم سبزواری

چکیده

ویس و رامین فخرالدّین اسعد گرگانی منظومه‌ای است رئالیستی و مبتنی بر داستانی کهن، بازمانده از روزگار اشکانیان به زبان پهلوی که در قرن پنجم هـ . ق. منظوم گشت. از آن‌جایی‌که این منظومه مربوط به دوران پیش از اسلام است چندان انتظار نمی‌رود که در آن به مفاهیم قرآنی اشاره شده‌باشد؛ در حالی که شاعر در آن از واژگان و مفاهیم قرآن کریم در تبیین گزاره‌ها و نظم ابیات به-وفور بهره گرفته‌است. پژوهش حاضر بر آن است تا منظومه‌ی مذکور را براساس پیوندش با آیات و مضامین قرآنی و برپایه‌ی نظریّه‌ی بینامتنی مورد نقد و بررسی قرار دهد. شیوه‌ی پژوهش براساس روش تحلیلی- توصیفی است و مبانی نظریِ آن نیز بر پایه‌ی آرای نظریّه‌پردازان بینامتنی است تا افزون بر نشان‌دادن ساختار منسجم ابیات، آشکار گردد که شاعر با چه ترفندهای ادبی‌ای، این مضامینِ وحیانی را در مثنوی خویش ‌ به‌کاربرده‌است. برآیند تحقیق آن است که با وجود ادبیّات خاصّ غنایی حاکم بر متن و جلوه‌گری عشق و غنا در آن، شاعر تحت تأثیر حقایق قرآنی و عقاید اسلامی، از گزاره‌های قرآنی به‌طور مشهودی بهره برده‌است؛ به‌گونه‌ای که این اثر را افزون بر منظومه‌ا‎‌ی غنایی، به مجموعه‌ای از باورهای اسلامی و دینی شاعر در ذهن مخاطب جلوه‌گر می‌سازد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Intertextuality of the Qur'anic vocabulary and concepts in the poetry of Vis and Rāmin

نویسندگان [English]

  • Ali Tasnimi 1
  • reihane sadeghi 2
1 Ali Tasnimi, Assisstant Professor of Persian Language and Literature, Hakim Sabzevari University, Sabzevar, Iran. Corresponding Author.
2 Department of Persian Language and Literature, Faculty of Humanities, Hakim Sabzevari University
چکیده [English]

Fakhreddin As'ad Gorgani’s Vis and Rāmin is a realistic collection of poems based on an ancient story, surviving from the Parthian period in the Pahlavi language, which was poeticized in the fifth century. It is not expected that in this collection of poems the concepts of the Qur'anic culture are referred to; however, the poet has Abundantly used the lexicon and concepts of the Quran in explanation of propositions and verses. The present study seeks to Criticize the collection of poems based on the intertextual theory and its relationship with Quranic verses. The research method is based on the analytical-descriptive research method and its theoretical foundations are based on the ideas of intertextual theorists, so that in addition to uncovering the solid structure of verces the audience would be aware that the poet, with what literary tricks, has these communicative themes in his collection of poems. At last, it is concluded that despite the dominance of special lyric literature on the text and the representation of love and richness in it, the poet, influenced by Quranic truths and Islamic beliefs, has clearly used Quranic verses; In such a way that beyond a lyric collection of poems, this work presents a collection of poet’s religious beliefs in the mind of the audience.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Holy Quran
  • Lyric literature
  • intertextuality
  • Fakhreddin As'ad Gorgani
  • Vis and Rāmin