Literary Quranic Researches

Literary Quranic Researches

A Barthesian Semiotic Analysis of the Codes of Jidāl al-Aḥsan in Relation to the Children of Israel: With Particular Reference to Sūrah al-Baqarah

Document Type : Research Paper

Authors
Tavous Gholamali Tabar Firuz Jai 1
Mohammad Sharifi 2
Reza Aghapour 3
1 PhD student in Quran and Hadith Sciences, Faculty of Theology, University of Mazandaran, Mazandaran, Iran
2 Associate Professor, Department of Quran and Hadith Sciences, Faculty of Theology, Yazd University, Yazd, Iran
3 Assistant Professor, Department of Quran and Hadith Sciences, Faculty of Theology and Islamic Studies, University of Mazandaran, Mazandaran, Iran
10.22034/paq.2026.2066523.4037
Abstract
Semiotic analysis examines linguistic signs and codes in literary texts to uncover hidden layers of meaning and generate new interpretations. The Holy Qur’an is a text characterized by multiple layers of meaning and a rich repository of educational, intellectual, philosophical, mystical, and other forms of knowledge. The Qur’an's educational approach is based on methods and principles designed to influence its audience. To convey its teachings, the Holy Qur’an employs every rational and appropriate method, among which jidāl al-aḥsan ("arguing in the best manner") is one of the principal methods through which the Qur’an invites its audience to the truth. Accordingly, this study offers a Barthesian semiotic analysis of the codes of jidāl al-aḥsan in the Qur’anic narratives concerning the Children of Israel. Drawing on Roland Barthes' theory and employing a descriptive-analytical method, it seeks to uncover the semantic implications of these codes and reveal their multiple layers of meaning, thereby providing a new interpretation of jidāl al-aḥsan. The study seeks to uncover the semantic implications of these codes and reveal their multiple layers of meaning, thereby providing a new interpretation of jidāl al-aḥsan. The analysis of the verses concerning the Children of Israel indicates that the Qur’an employs Barthes' hermeneutic, proairetic (action), semantic, cultural, and symbolic codes to present historical events and truths progressively, to emphasize patience and rational argumentation in contrast to impatience, and to express and to demonstrate God's compassion toward the Children of Israel.
Keywords
Semiotics
Barthes' Narrative Codes
Jidāl al-Aḥsan
Children of Israel
Subjects
- قرآن کریم. (1386)،  ترجمه مهدی الهی قمشه‌ای، تهران، پایا.
1. ابن ابی‌طالب، علی (ع) (1384)، نهج‌البلاغه، ترجمه‌ی علامه جعفری، مشهد، آستان قدس رضوی.
2. ابو زهره، محمد (1379)،  معجزه‌ی بزرگ، ترجمه‌ی محمود ذبیحی، مشهد، بنیاد پژوهش‌های اسلامی.
3. احمدی، بابک (1400)، ساختار و تأویل متن، تهران، مرکز.
4. آلن، گراهام (1400)،  رولان بارت، ترجمه‌ی پیام یزدان‌جو، تهران، مرکز.
5. بارت، رولان (1370)، عناصر نشانه‌شناسی، ترجمه‌ی مجید مجیدی، تهران، هدی.
6. بارت، رولان (1399)،  اس/زد، ترجمه‌ی سپیده شکری پوری، تهران، افروز.
7. پاینده، حسین (1397)،  نظریه و نقد ادبی، تهران، سمت.
8. تاجیک، محمدرضا (1389)، «نشانه‌شناسی؛ نظریه و روش»، پژوهش‌نامه علوم سیاسی، شماره 4، صص 7-39.
9. چندلر، دانیل (1400)، مبانی نشانه‌شناسی، ترجمه‌ی مهدی پارسا، تهران، اندیشه.
10. ژ. ویو (1385)،  اساطیر مصر، ترجمه‌ی ابوالقاسم اسماعیل پور، تهران، کاروان.
11. سجودی، فرزان (1387)، نشانه‌شناسی کاربردی، تهران، علم.
12. سرلکی، فریبا؛ نظری، علی (1400)، «نشانه‌شناسی رمزگان‌های تشویق و تهدید در سوره‌ی قلم»، فصلنامه‌ی علمی پژوهش‌های ادبی – قرآنی، شماره‌ی  4، صص 1 – 25.
13. سلدن، رامان؛ ویدسون، پتر (1384)، راهنمای نظریه‌ی ادبی معاصر، ترجمه‌ی عباس مخبر، تهران، طرح نو.
14. شافعی، ابو عبدالله محمد (1427)، تفسیر الامام الشافعی، السعودیۀ، دارالتدمریۀ.
15. صافی پیر لوجه، حسین (1395)، در آمدی بر تحلیل گفتمان انتقادی، تهران، نی.
16. صفیئی، کامبیز؛ سلامی، مسعود (1390)، «توضیح و معرفی متدولوژی پنج‌گانه رولان بارت با نمونه عملی از نمایشنامه فیزیکدان‌ها اثر فریدریش دورنمات»، مطالعات نقد ادبی، شماره 25 - 24، صص 221 – 199.
17. طباطبایی، سید محمد حسین (1374)، المیزان فی تفسیر القرآن، ترجمه سید محمد باقر موسوی همدانی، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه.
18. طبرسی، فضل بن حسین (1415)، مجمع البیان فی تفسیرالقرآن، بیروت، موسسه الاعلمی.
19. عبدالفتاح طیاره، عفیف (1353)، یهود از نظر قرآن، ترجمه‌ی علی منتظمی، بعثت، تهران.
20. قائمی‌نیا، علیرضا (1386)، «دانش نشانه‌شناسی و تفسیر قرآن»، مجله قرآن و علم، شماره اول، صص 160 – 137.
21. قمی، علی ابن ابراهیم (1363)، تفسیر قمی، قم، دارالکتاب.
22. گیرو، پی‌یر (1383)، نشانه‌شناسی، ترجمه‌ی محمد نبوی، تهران، آگه.
23. ماتریدی، محمد بن محمد (1426)، تفسیر الماتریدی، لبنان، دارلکتب العلمیه.
24. مغنیه، محمدجواد (1386)، تفسیر کاشف، ترجمه‌ی موسی دانش، قم، بوستان کتاب.
25. مکارم شیرازی، ناصر (1374)،  تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه.
26. نجومیان، امیرعلی (1396)،  نشانه‌شناسی (مجموعه مقالات)، مروارید، تهران.
27. ورونیکا، ایونس (1375)، اساطیر مصر، ترجمه‌ی باجلان فرخی، تهران، اساطیر.