Literary Quranic Researches

Literary Quranic Researches

A Narratological Analysis of Surah al-Fil Based on Gérard Genette’s Narratology

Document Type : Research Paper

Author
Sayed Mahdi Ghafelebashi
Department of Persian Language and Literature, Language, Literature and Cultural Studies Higher Education Complex, Al-Mustafa International University, Qom, Iron
10.22034/paq.2025.2069588.4049
Abstract
The Holy Qur’an, as the eternal miracle of the Seal of the Prophets (PBUH), has attracted the attention of scholars from various disciplines, including literary studies, who have conducted extensive research on it. In the contemporary era, numerous theories concerning literary texts and their modes of analysis and evaluation have been proposed, among which structuralism is one of the most widely applied approaches, with narratology being perhaps its most significant manifestation. The present study, adopting a descriptive–analytical method, examines the text of Surah al-Fil with the aim of identifying and presenting its narratological aspects based on Gérard Genette’s narratology. The findings indicate that the narrative structure of the surah is shaped through techniques such as anachrony, narrative summary, and repetitive frequency. The narrator of the surah (God) simultaneously assumes the roles of an omniscient narrator and the primary actant, a combination that gives rise to a distinctive form of focalization. Moreover, the use of rhetorical questions and the integration of the audience’s viewpoint and perceptual horizon into the narrative generate a type of participatory focalization, thereby engaging the audience in the cognitive process of the narrative. This narrative structure demonstrates that the Qur’an, through the employment of distinctive narrative patterns, has produced a discourse in which form and content are aligned in the service of its ultimate purpose: the guidance of humanity.
Keywords
Surah al-Fil, narratology, anachrony, focalization, Gé
rard Genette

Subjects

ـ قرآن کریم.
1. پاینده، حسین (1401، الف)، نظریه و نقد ادبی؛ درسنامۀ میان‌رشته‌ای، تهران: سمت.
2. پاینده، حسین (1401، ب)، نقد ادبی با رویکرد روایت‌شناسی، تهران: نیلوفر.
3. تامس، برانوِن (1400)، روایت: مفاهیم بنیادی و روش‌های تحلیل، ترجمۀ حسین پاینده، تهران: مروارید.
4. حری، ابوالفضل (1387)، «احسن القصص؛ رویکرد روایت‌شناختی به قصص قرآنی»، نقد ادبی، سال اول. شمارۀ 2. ص83ـ122.
5. حسینی، اعظم سادات، مهدی مطیع، مهدی لطفی (1397)، «تحلیل روایت‌شناختی داستان حضرت مریم در قرآن کریم»، تحقیقات علوم قرآن و حدیث، سال پانزدهم، شمارۀ 3، ص1ـ34.
6. رازی، ابوالفتوح (1396)، روض الجنان و روح الجنان فی تفیسر القرآن، مشهد: بنیاد پژوهش‌های آستان قدس رضوی.
7. ریمون کنان، شلومیت (1401)، روایت داستانی: بوطیقای معاصر، ترجمۀ ابوالفضل حرّی، تهران: نیلوفر.
8. ژنت، ژرار (1403)، گفتمان روایت: جستاری در باب روش، ترجمۀ معصومه زواریان، تهران: سمت.
9. سلامت‌باویل، لطیفه (1396)، «تحلیل ساختار روایت داستان یونس پیامبر در قرآن بر اساس نظریات ژرار ژنت»، پژوهشنامۀ قرآن و حدیث، شمارۀ 20. ص49ـ67.
10. صفوی، کورش (1398)، روایت، تهران: علمی.
11. صیادی‌نژاد، روح‌الله، فاطمه حسن‌خانی و محمود عباسی (1401)، «تحلیل سورۀ فیل بر اساس اندیشۀ ساختارگرایان»، فصلنامۀ مطالعات قرآنی و فرهنگ اسلامی، سال ششم، شمارۀ 1، ص31ـ47.
12. طباطبایی، سید محمدحسین (1379)، تفسیر المیزان، تهران: دار الکتب الإسلامیة.
13. طبرسی، فضل بن حسن (2005)، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، بیروت: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.
14. کاشانی، مولی فتح‌الله (1363)، منهج الصادقین، انتشارات علمیۀ اسلامیه.
15. محمدی، یاسین، محمدمهدی شاهمرادی فریدونی و حبیب‌الله حلیمی جلودار (1402)، «تحلیل روایت‌شناختی سورۀ قصص بر مبنای نظریۀ رولان بارت»، پژوهش‌های ادبی ـ قرآنی، دورۀ یازدهم، شمارۀ 2، ص66ـ79.
16. مقدادی، بهرام (1398)، دانش‌نامۀ نقد ادبی از افلاتون تا به امروز، تهران: چشمه.
17. مکاریک، ایرنا ریما (1388)، دانش‌نامۀ نظریه‌های ادبی معاصر، مترجم مهران مهاجر و محمد نبوی، تهران: آگه.
18. میبدی، ابوالفضل رشیدالدین (1393)، کشف الأسرار و عدة الأبرار، تهران: امیر کبیر.
19. یان، مانفرد (1399)، روایت‌شناسی: راهنمای خواننده به نظریۀ روایت، ترجمۀ ابوالفضل حرّی، تهران: علمی و فرهنگی.