بررسی سورۀ « عَبَس‌» از دیدگاه سبک‌شناسی گفتمانی میشل فوکو

نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه اراک

2 کارشناس ارشد زبان و ادبیات عربی دانشگاه اراک

چکیده

چکیده نظریۀ سبک‌شناسی گفتمانی در پی بررسی زیبایی‌های منحصر به فرد چینش کلام در متون برجسته و هنری است. سبک‌شناسی گفتمانی، نگرشی است در باب رابطۀ محتوای متن با بیرون متن، که مستقیما تحت نفوذ اندیشۀ میشل فوکو به وجود آمد. این برخورد زبان‌شناختی، در متن‌های ادبی به مقولاتی فراتر از جمله، مانند: پیوستار معنایی، سبک نحوی جمله ها ، کنش گفتاری، بافت، نظم ساختارهای خودِ متن و بسامد کنش‌ها و جمله‌ها می‌پردازد. سبک نحوی جمله‌ها و کنش‌ گفتاری سورۀ عبس، رابطۀ مستقیمی را با پیوستار معنایی و بافت موقعیتی برقرار کرده است؛ به گونه‌ای که با تغییر بافت موقعیتی، سبک نحوی جمله‌ها و کنش گفتاری آن نیز تغییر می‌یابد و نکتۀ دیگر، اینکه با تطبیق کنش‌ها و سبک نحوی جمله ها با بلاغت کلاسیک عربی در علم معانی که توجه به اقتضای حال را شرط اصلی بلاغت شمرده شده است، در یک راستا می‌باشد و کنش‌های کلامی کاملا درست و به جا با مقتضای حال به کار رفته‌اند. در این جستار، می‌توان به عوامل موثر محیطی در نازل شدن این سوره و تاثیر عوامل محیطی بر کنش‌های کلامی، پیوستار دستوری و معنایی به کار رفته در جملات را بهتر جویا شد و به درک صحیح‌تری از نازل شدن سورۀ عبس که به سبک و سیاق ادبی ویژه‌ای نازل شده است، دست یافت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A survey of “Abas” chapter with Michal Foucault’s model of discourse analysis

نویسندگان [English]

  • mohammad jorfi 1
  • ebad mohammadian 2
چکیده [English]

Theory of discourse stylistics follows surveying the unique beauties of setting words in the artistic and prominent texts. Discourse stylistics is a discipline about the relation between both the content of text and outside it, which directly comes into existence from Michel Foucault's thought. This linguistic coincidence in literary texts deals with categories beyond the sentence such as continuum semantic ,syntactic style of sentences, speech act, context, order of structures used in text, and frequency of actions and sentences. Syntactic style of  sentences and speech act used in Abas chapter have made a direct relation with continuum semantic and occasional context ;that is, every change in occasional context affects both its syntactic style and speech act, furthermore regarding the fact that the Semantics  regards present necessity as main condition of rhetoric, matching of actions and syntactic style of  sentences with classic rhetoric of Arabic are in the same path and regarding present necessity the speech action has been applied completely right. Surveying of discourse stylistics of Abas chapter leads to better understanding of effective environmental elements of Abas chapter descending (which has been descended with unique style), effects of environmental elements on speech act ,continuum semantic, and syntactic used in the sentences.

کلیدواژه‌ها [English]

  • discourse stylistics
  • semantic style
  • Speech act
  • Abas chapter
  • Michel Foucault