پیوند آیه ها و آرایه ها در مرصاد العباد

نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسنده

دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اراک

چکیده

مرصاد العباد یکی از آثار با شکوه نثر فارسی در قرن هفتم است. دوره ای که ادب فارسی از حیث تأثیر پذیری از قرآن و حدیث و ادب عربی در اوج است. نویسنده کتاب، توانسته است با استفاده هنرمندانه از آیات قرآن و احادیث نبوی و بر اساس سه مرحله شریعت ، طریقت و حقیقت، مسیر سیر و سلوک عرفانی را ترسیم کند . در این مقاله تأثیر کلام وحی بر مرصاد العباد بررسی شده است . این جستار نشان می دهد که نجم الدین رازی ضمن حفظ سنت مشایخ تصوف در استفاده از قرآن و حدیث ، در به کار گیری آیات وحی در ساختار تألیفی مرصاد العباد ودر محتوای آن نوآوری داشته است . حوزه استفاده او از کلمات و متن آیات از یک واژه تا یک بند است . در قسمت برون متنی یا ساختار تألیفی ، نویسنده در نحوه انتخاب نام فصل ها و باب ها و نامگذاری آنها از کلمات آیات و متن آیات بهره برده است . هم چنین در قسمت درون متنی و محتوا، نجم رازی با مقاصد مختلفی مانند استناد ،استشهاد ، تأویل و تفسیر، هم از متن آیات و هم از ترجمه آنها استفاده کرده و دست به ترکیب سازی و تصویر سازی زده و انواع آرایه های  بلاغی را آفریده است . این ترکیب ها و تصویر ها بیشتر از نوع اضافه تشبیهی است که یک رکن آن کلمه قرآنی یا ترجمه آن است .  

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Connecting Verses and Rhetorical Devices in Mersad-al-Ebad

نویسنده [English]

  • Hasssan Haidary
چکیده [English]

 
Mersad-al-Ebad is considered one of the great works in Persian prose in the 7th century, when Persian literature was at its peak in terms of being influenced by the Qur'an, hadith and Arabic literature. Artistically using Qur'anic verses, Prophet Muhammad's Hadith and based on the three stages of shariat, tariqah and ḥaqīqah (ultimate truth), the author of this book has been able to depict the spiritual journeying and wayfaring. In this article, the effects of the Qur'an on Mersad-al-Ebad has been studied. The results show that Najmeddin Razi while protecting Sufi leaders’s tradition in using the Qur'an and hadith, innovatively applied the Qur'anic verses in Mersad-al-Ebad's structure as well as its content. His use of words and the texts of verses range from a single word to a full paragraph. In the outer structure or the compilation structure, Razi used Qur'anic words and verses for the selection procedure and the names of chapters and sections. In the inner part and the content, he has used verses and their translation, for different purposes such as documentation, summoning, paraphrase and interpretation, has embarked on words combination and imagery and has created various rhetorical devices. And he and integration and depiction and crated various kind of rhetorical devices.
 
 
   

کلیدواژه‌ها [English]

  • Qur'anic verses
  • Mersad-al-Ebad
  • Influence
  • image
  • device