سبک شناسی سوره نازعات

نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار معارف اسلامی دانشگاه یاسوج

2 دانشجوی دکتری تفسیر تطبیقی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم

3 دانشجوی کارشناسی تفسیر قرآن دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم قم

چکیده

ظرافت­های بلاغی در آیات قرآن کریم، از جمله جنبه­های اعجاز این کتاب جاودانه دارد، که از دیر باز مورد توجه دانشمندان علوم قرآنی بوده است. یکی از مباحث بلاغی قرآن کریم، سبک شناسی است که در ضمن آن با بهره گیری از دستاوردهای علم بلاغت به بررسی جلوه­های سبکی موجود در قرآن کریم می­پردازد. پژوهشِ پیش رو با روش توصیفی – تحلیلی و بر اساس معیارهای سبک­شناسی، به بررسی زیبایی­های ادبی سوره نازعات در چهار سطح آوایی، معنایی، ترکیبی و تصویر پردازی پرداخته است. پژوهش حاضر می­کوشد تا نشان دهد که ویژگی­های ادبی موجود در سوره نازعات از قبیل تقدیم و تأخیر، حذف، التفات و زمان افعال از ویژگی­های برجسته سبکی موجود در این سوره است؛ لذا با کاربست این ویژگی­ها به تناسب مفاهیم و مضامین موجود در سوره با موسیقی عبارات آیات پی برده که این نشان از ظرافت بلاغی موجود در این سوره مبارکه است.
 

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

A Stylistic Analysis of Surah al-Nazeat

نویسندگان [English]

  • aboolhasan momennejad 1
  • Morteza Sazjini 2
2 دانشجو
چکیده [English]

Rhetorical delicacies in the ayahs of the Holy Qur'an, indicate aspects of the miracle of this eternal book, which has long attracted the attention of scholars of Qur'anic sciences. One of the topics in the field of Qur'anic rhetoric is stylistics that analyses stylistic manifestations available in the Holy Qur'an, utilizing the achievements of rhetorics. The present descriptive-analytical research studied the literary beauty of Surah al-Nazeat at four phonetic, semantic, syntactic and imagery levels. This study sought to show that the literary characteristics in Surah al-Nazeat such as the precedence and delay, deletion, apostrophe and verb tenses are some of the outstanding stylistic features in this surah. Thus, by applying such characteristics proportionate to the concepts of this surah in relation to the music of the ayah's wordings, it the rhetorical elegance of this surah was revealed. 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • rhetorics
  • Interpretation
  • stylistics
  • Surah al-Nazeat

1 ـ ابن اثیر، ضیاءالدین،(1959)، المثل‏السائر فی‏ادب‏الکاتب و الشاعر، ج1، چاپ اول، قاهره مطبعه نهضه مصر.

2 ـ ابن عطیه اندلسى، عبدالحق بن غالب (1422)، المحرر الوجیز فى تفسیر الکتاب العزیز، ج5، بیروت، دارالکتب العلمیه.

3 ـ برکات و همکاران، (2004)، اتجاهات نقدیه حدیثیه و معاصره، دمشق، انتشارات دانشگاه دمشق.

بنت الشاطی، عائشة عبد الرحمن،‏ (1984)، الإعجاز البیانی للقرآن‏، قاهره، دارالمعارف.

4 ـ بهار، محمد تقی، (1369)، سبک شناسی یا تطور نثر فارسی، ج1، چاپ پنجم، تهران، انتشارات امیرکبیر.

5 ـ جلالی، جلال الدین، (1386)، «بررسی ملاک درون زبانی «حذف نحوی» در ترجمه انگلیسی قرآن کریم»، مجله ترجمان وحی، سال یازدهم، شماره2.

6 ـ حسنعلیان، سمیه، (1389)، «بررسی سبک‏شناسانه سوره مریم»، دوفصلنامه قرآن شناخت، سال سوم، ش2.

7 ـ حسینی شیرازی، سید محمد، (1424)، تقریب القرآن إلى الأذهان، ج5، بیروت، دارالعلوم.

8 ـ حسینى همدانى، سید محمد حسین، (1404)، انوار درخشان در تفسیر قرآن، ج17، تهران، کتابفروشی لطفی.

9 ـ رافعی، محمد صادق، (1421)، اعجاز القرآن و بلاغه النبویه، بیروت، دارالکتب العلمیه.

10 ـ زرکشى، محمد بن بهادر، (1410)، البرهان فى علوم القرآن، ج1 و 3، بیروت، دار المعرفه.

11 ـ زمخشرى، محمود بن عمر، (1407)، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل و عیون الأقاویل فى وجوه التأویل، ج4، بیروت، دار الکتاب العربی.

12 ـ شاهین، عبدالصبور، (1400)، المنهج الصوتی للبنیه العربیه، رؤیه جدیده فی الصرف العربی، بیروت، مؤسسه الرساله.

13 ـ صافى، محمود بن عبد الرحیم، (1418)، الجدول فى اعراب القرآن، ج30، دمشق، دارالرشید.

14 ـ صدقی، حامد و همکاران (تابستان 1391ش)، «رابطه علم معانی با سبک شناسی، فصلنامه لسان مبین»، سال سوم، ش8.

15 ـ طباطبایی، سید محمد حسین، (1417)، المیزان فی تفسیر القرآن، ج8 و 20، قم، دفتر انتشارات اسلامى جامعه‏ى مدرسین حوزه علمیه قم.

16 ـ طبرسی، فضل بن حسن، (1377)، تفسیر جوامع الجامع، ج4، قم، مرکز مدیریت حوزه علمیه قم.

17 ـ طنطاوى، سید محمد، (بی­تا)، التفسیر الوسیط للقرآن الکریم، ج15، قاهره، مطبعه نهضه مصر.

18 ـ عباس، حسن، (1998)، خصائص الحروف العربیة و معانیها، بیروت، منشورات اتحاد الکتاب‏العرب.

19 ـ عبدالرئوف، حسین، (1390)، سبک­شناسی قرآن کریم(تحلیل زبانی)، ترجمه: پرویز آزادی، تهران، انتشارات امام صادق(ع).

20 ـ غیاثی، محمد تقی، (1373)، «سیر تحول سبک‏شناسی»، فصلنامه پژوهش­های ادبیات معاصر جهان، ش1.

21 ـ فضل، صلاح، (1992)، علم الاسلوب و اجراءاته، القاهره، دارالشروق.

22 ـ کواز، محمد کریم، (1386)، سبک‌شناسی اعجاز بلاغی قرآن، ترجمه: سید حسین سیدی، تهران، انتشارات سخن.

23 ـ محمدی، حمید، (1389)، آشنایی با علوم بلاغی، قم، انتشارات دارالعلم.

24 ـ مسیری، منیر محمود، (2005)، دلالات التقدیم و التاخیر فی القرآن الکریم دراسه تحلیلیه، قاهره، مکتبه وهبه.

25 ـ مکارم شیرازى، ناصر و همکاران، (1374)، تفسیر نمونه، ج26، تهران، دار الکتب الإسلامیه.

26 ـ نجفى خمینى، محمد جواد، (1398)، تفسیر آسان (منتخب از تفاسیر معتبر)، ج18، تهران، انتشارات اسلامیه.

27 ـ وحیدیان کامیار، تقی، (1390)، بدیع از دیدگاه زیبایی شناسی، تهران، سمت.

28 ـ هاشمی، احمد، (1379)، جواهر البلاغه فی المعانی و البیان و البدیع، قم، مؤسسه الصادق.

29 ـ یول، جورج، (1387)، کاربرد شناسی زبان، ترجمه: محمد عمو زاده مهدیرجی و منوچهر توانگر، تهران، انتشارات سمت.