تحلیل گفتمان پیامبران در سوره هود براساس الگوی استدلالی پاتریک چاردو (گفتمان حضرت نوح و حضرت شعیب علیهما السلام)

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 استاد ، گروه عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران ، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری ، گروه عربی، دانشکده ادبیات، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

یکی از کاربردهای زبان در جهت تأثیرگذاری بر دیگری استدلال کردن است. استدلال‌ها در جهت اقناع مخاطب به کار می‌روند؛ زیرا سعی دارند مخاطب را قانع کنند که این تفکر درست است و یا به نفع  اوست که تابع این نگاه یا  اعتقاد باشد.نظریه‌ها و دیدگاه‌های متفاوتی در استدلال مطرح شده است. الگوی سوم در پژوهش‌های این نظریه که امتداد پژوهش‌های پرلمان در راستای احیای بلاغت ارسطویی است، به بررسی استدلال درون یک گفتمان می‌پردازد.در این رویکرد به بررسی مسأله انواع گفتمان‌ها در رابطه با استدلال پرداخته و روش‌هایی که گفتمان شفاهی و مکتوب از طریق آن سعی در تأثیر گذاری در مخاطب دارد، مورد تدقیق و دسته بندی قرار می‌گیرد.از آنجا که قرآن کریم در بردارندۀ گفتمان هایی با محوریت موضوعاتی همچون: نفی شرک و بت پرستی،دعوت به توحید، دعوت به عدل،نفی فساد بر روی زمین و...است،می توان متن قرآن کریم را گفتمانی استدلالی قلمداد کنیم که در پی اصلاح گری است. از سوی دیگر،متن استدلال محور، ویژگی‌هایی دارد که موجب تمایز آن با سایر متون می‌‌گردد؛ یکی از این ویژگی‌ها وجود دو طرف یا یک طرف منازع در آن است که این ویژگی نیز در قرآن بویژه سورۀ هود که گفت و گوی پیامبران  را در خود دارد،  قابل مشاهده‌است. بر همین اساس در این جستار برآنیم تا گفتمان‌های موجود در این سوره را طبق الگوی استدلالی «پاتریک شاردو» مورد تحلیل قرار دهیم.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

An Analysis of the Discourse of Prophets in Surah Hud based on Patrick Charaudeau's Reasoning Model: The Case of Prophet Noah and Prophet Shuaib (AS)

نویسندگان [English]

  • Ali Bager Taherinya 1
  • Masoume Taghizadeh 2
1 Professor, Department of Arabic, Faculty of Literature and Humanities, University of Tehran, Tehran, Iran
2 PhD student, Department of Arabic, Faculty of Literature and Humanities, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده [English]

One of the uses of language to influence others is to argue. Arguments are used to convince the audience because they try to persuade the listeners that a particular way of thinking is correct or it is in their interest to follow a certain view or belief. Different theories and viewpoints have been proposed about argumentation. The third model in the research studies related to this theory, which is an extension of Perelman's research that aims to revive Aristotelian rhetoric, examines reasoning within a discourse. In this approach, types of discourse in relation to argumentation are studied, and the methods by which oral and written discourse try to impact the audience are scrutinized and categorized. Since the Holy Qurʾān contains discourses centered on topics such as the rejection of polytheism and idolatry, the call to monotheism, the call to justice, the denial of corruption on the earth, etc., we can consider the text of the Holy Qurʾān as an argumentative discourse that seeks to reform. On the other hand, an argumentative text has features that distinguish it from other texts, one of which is the presence of two sides or a conflicting side in it, which is also a visible feature in the Qurʾān, especially in Surah Hud, which contains the dialogue of the prophets. Accordingly, this research article aimed to analyze the discourses in this surah drawing on the reasoning model of Patrick Charaudeau.

کلیدواژه‌ها [English]

  • discourse analysis
  • reasoning
  • Patrick Charaudeau
  • Surah Hud
  1. - قرآن کریم

    1.أرسطوطالیس،(1979)،الخطابة،تحقیق: عبدالرحمن بدوی،بیروت: دار القلم.

    2.ابوالمکارم، علی، (1428)، الجمله الاسمیة، القاهره : دار المعارف.

    3.ابن عاشور،محمد طاهر،(1420)،التحریر و التنویر،لبنان،بیروت: مؤسسة التاریخ العربی.

    4.أبومصطفی، أیمن،( 2011)، الحجاج و وسائله البلاغیة فی النثر العربی القدیم، الریاض: دار النابغة.

    5.حسین بن على( ع)،(1430)،‏تفسیر الامام الحسین علیه السلام التفسیر الاثری التطبیقی‏،محقق : محمد علی حلو،کربلا: العتبة الحسینیة المقدسة.

    6.راغب اصفهانی، ابوالقاسم حسین ابن محمد،(1430)، المفردات فی غریب القرآن، بیروت: موسسه الاعلمی للمطبوعات.

    7.زمخشری،محمود بن عمر،(1407)،الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل و عیون الأقاویل فى وجوه التأویل‏،بیروت: دار الکتاب العربی.

    8.سیوطی جلال الدین،(2008) الاتقان فی علوم القرآن، دمشق، مؤسسة الرسالة الناشرون.

    9.چاردو،باتریک، (2009)، الحجاج بین النظریة و الاسلوب عن کتاب نحو المعنی و المبنی، ترجمه : أحمد الوردنی، بیروت: دار الکتاب الجدید المتحدة.

    10.طنطاوی،محمد سید،(1997)،التفسیر الوسیط للقرآن الکریم،قاهرة: نهضة مصر.

    11.مشبال،محمد،(2021)،محاضرات فی البلاغة الجدیدة،بیروت: دارالرافدین.

    12.المودن،حسن،(2021)، بلاغة الحجاج الحجاج بالایطوس و الباطوس بحوث و ترجمات،المملکة الأردنیة الهاشمیة: دار کنوز المعرفة للنشر و التوزیع.

    13.الأنصاری،ابن هشام،(1367)مغنی اللبیب عن کتب الأعاریب، ، قم، انتشارات تبریزی.

    1. الهاشمی،أحمد،(1389)جواهر البلاغة،ترجمه حسن عرفان،ج اول و دوم،چاپ دهم،قم:نشر بلاغت.