فصلنامه پژوهش‌های ادبی - قرآنی

فصلنامه پژوهش‌های ادبی - قرآنی

شگرد بلاغی فراخوانی در غزل معاصر فارسی (مطالعه موردی داستان حضرت یوسف(ع) در غزلیات امید صباغ نو)

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسنده
حجت اله امیدعلی
استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و زبان‌ها، دانشگاه اراک، اراک، ایران
10.22034/paq.2024.2028675.3847
چکیده
با بهره گیری از شگرد بلاغی فراخوانی شخصیت این امکان برای شاعران و نویسندگان مهیا می‌شود تا با برقراری ارتباط بین سنت و مدرنیته و با تکیه بر میراث گذشتگان، هیجانات و دغدغه‌های فکری و دیدگاه‌های خود را بیان کنند و آن را با جریانات معاصر خویش همسو سازند. ارزش هنری فراخوانی به توانایی شاعر در نحوه گزینش و تعامل با شخصیت، بستگی دارد. این تعاملِ بین شاعر با سنت فراخوانده شده، زمینه ساز حضور اندیشه‌های اجتماعی، تاریخی و اسطوره‌ای در شعر می‌شود. غزلیات امید صباغ نو نمایشگاه تجربیاتِ همراه با خیال‌های شاعرانه است که مضامین تغزلی شعر او با تصاویر و مضامین برگرفته از سنت‌ها آمیخته است. این نوع بیان هنری جنبه‌های اقناعی کلام او را تقویت و قدرت القایی شعرش را افزایش داده است. این پژوهش با هدف بررسی شگرد فراخوانی داستان حضرت یوسف(ع) و جایگاه آن در زیبایی غزلیات امید صباغ نو در پی پاسخ به این سوال است: داستان حضرت یوسف ع) چگونه در غزلیات امید صباغ نو فراخوانی شده است؟ در این غزل­ها چه تغییراتی در اصل داستان حضرت یوسف(ع) صورت گرفته است؟ روش تحقیق توصیفی -تحلیلی است. امیدصباغ نو با تصرف در ماجراها و گزاره‌های اصلی داستان حضرت یوسف(ع) مضامینی نو و تصاویری جدید خلق می‌کند و ویژگی‌های معنایی و خوشه‌های تصویری شعر او در محوریت با داستان حضرت یوسف(ع)، حاصل رابطۀ تعاملی مجموعه‌ای از مضامین و تصاویری است که  شاعر  تجارب شخصی و تلقیات خود را در قالب آن داستان با نگاهی ادبی همراه با دخل و تصرف در رفتار و گفتار شخصیت‌های این داستان با چاشنی طنز  ابراز داشته است. نمودهای این داستان در اشعار او در چهار محور حسن یوسف(ع)، برادران یوسف(ع)، پیراهن یوسف(ع) و خواب یوسف(ع) بررسی شده است.
کلیدواژه‌ها
غزل معاصر فارسی
امید صباغ نو
فراخوانی
داستان حضرت یوسف(ع)

موضوعات

عنوان مقاله English

Rhetorical Technique of Evoking in Contemporary Persian Ghazals: A Study of the Story of Prohet Yusuf (AS) in Omid Sabbagh Nou's Potery

نویسنده English

Hojjat Allah Omidali
Assistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Languages, Arak University, Arak, Iran
چکیده English

By using the rhetorical technique of evoking characters, it is possible for poets and writers to express their emotions and intellectual concerns and views through establishing a connection between tradition and modernity, and by relying on the legacy of the past and making them compatible with their contemporary currents. The artistic value of evoking depends on the poet's ability to choose and interact with the character. This interaction between the poet and the summoned tradition creates the basis for the presence of social, historical and mythological thoughts in the poem. Omid Sabbagh Nou's ghazals are an exhibition of experiences with poetic imaginations, where the lyrical themes of his poetry are mixed with images and themes taken from invoked traditions. This kind of artistic expression has strengthened the persuasive aspects of his words and increased the inspirtation power of his poetry. The present descriptive-analytical research aims to investigate how the story of Prophet Yusuf (AS) is evoked and shaped in Omid Sabbagh Nou's ghazals. Omid Sabbagh Nou has created new themes and images by seizing on the adventures and main propositions of the story of Prophet Yusuf (AS). In addition, the semantic features and image clusters of his poem centering on the story of Prophet Yusuf (AS) are the result of the interactive relationship of a set of themes and images through which Sabbagh Nou has expressed his personal experiences and perceptions in the form of this story with a literary perspective along with manipulating the behavior and speech of the characters of this story with humor. The manifestations of this story in his poems were examined along four axes of the beuaty of Yusuf (AS), Yusuf's brothers, Yusuf's shirt and Yusuf's dream.

کلیدواژه‌ها English

Persian contemporary ghazal
Omid Sabbagh Nou
evoking
story of Prophet Yusuf (AS)

  1. - قرآن کریم.

    1. افراشی، آزیتا، (1390)، روندهای جدید پژوهش در معنی­شناسی شناختی، مجله پژوهشگران، شماره 23، صص 238- 254.
    2. امیدعلی، حجت اله، (1398)، نمود فرهنگ عامه در غزل معاصر (مطالعه موردی غزلیات امید صباغ نو)، کنفرانس بین‌المللی مطالعات اجتماعی، حقوق و فرهنگ عامه، مرکز توسعه مطالعات بین رشته‌ای، صص 425-439.
    3. ___________ و فاطمه سلطانی، (1402) روزه و رمضان در نگاه رمانتیک برخی از شاعران زبان فارسی، پژوهش‌نامه مکتب‌های ادبی، شماره 21، صص 135- 165.
    4. برت، آر. ال، (1389)، تخیل، ترجمه مسعود جعفری جزی، تهران: مرکز.
    5. پورنامداریان، تقی، (1380)، در سایه آفتاب، تهران: سخن.
    6. حسن‌زاده میرعلی، عبدالله و سعیده بیرجندی، (1400)، مضمون سازی با شگرد فراخوانی شخصیت در اشعار علیرضا قزوه، نشریه ادبیات پایداری، شماره 24، صص 33-56.
    7. خسروی، کبری و همکاران، (۱۳۹۱)، فراخوانی شخصیت‌های دینی در شعر نزار قبانی، فصلنامه لسان مبین (پژوهش ادب عربی) شماره 7، صص 139-161.
    8. دهرامی، مهدی و محمدرضا عمراپور، (1392)، نقد و بررسی عاطفه در اشعار نیما یوشیج، پژوهشنامه ادب غنایی، شماره 20، صص 65-82.
    9. رودکی، (1386)، دیوان اشعار رودکی با کوشش منوچهر دانش­پژوه، تهران: توس
    10. سارتر، ژان پل، (1388)، ادبیات چیست، مترجم: ابوالحسن نجفی و مصطفی رحیمی، تهران: نیلوفر.
    11. شایگان‌فر، حمیدرضا، (1386)، نقد ادبی، تهران: انتشارات دستان.
    12. شفیعی کدکنی، محمدرضا، (۱۳۸۰)، ادوار شعر فارسی، تهران: سخن.
    13. ________________، (1391) صورخیال در شعر فارسی، تهران: آگه.
    14. ________________، (1392)، زبان شعر در نثر صوفیه، تهران: سخن.
    15. شوالیه، ژان و آلن گربران، (1389)، فرهنگ نمادها، ترجمه سودابه فضایلی، جلد دوم، تهران: جیحون.
    16. شیرخانی، محمدرضا و همکاران، (۱۳۹۴)، فراخوانی شخصیت صلاح الدین ایوبی و کارکرد آن در شعر معاصر فلسطین، فصلنامه لسان مبین (پژوهش ادب عربی)، شماره ۲۱، صص ۶۷ - ۸۹.
    17. صباغ نو، امید، (1388)، می‌میرم اگر روی دلم پا بگذاری، تهران: سبزان
    18. ________، (1393)، بعید است، تهران: نصیرا.
    19. ________، (1394الف)، روایت3تم، تهران: فصل پنجم.
    20. ________، (1394ب)، جنگ میان ما دونفر کشته می­دهد، تهران: فصل پنجم
    21. ________، (1396)، تن­ها، تهران: شانی.
    22. ________، ( 1397)، خودزنی، تهران: فصل پنجم.
    23. ________، (1398الف)، تاریخ بی حضور تو یعنی دروغ محض، تهران: فصل پنجم.
    24. ________، (1398ب)، مهرآبان، تهران: فصل پنجم.
    25. عباسی، حبیب الله، (1385)، کارکرد نقاب در شعر همراه با تحلیل دو نقاب در شعر م. سرشک، مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی مشهد، شماره ۱۵۲، دانشگاه فردوسی، صص 155-173.
    26. عرب، عباس و محمدجواد حصاری، (1388)، حضور نمادین پیامبران در شعر معاصر عربی، مجله زبان و ادبیات عربی، شماره 1، صص 117-139.
    27. عشری زائد، علی، (۱۹۹۷م)، استدعاء الشخصیات التراثیة فی الشعر العربی المعاصر، القاهره: دارالفکر العربی.
    28. فارابی، ابونصر، (1361)، احصاءالعلوم، ترجمه و تصحیح حسین خدیوجم، تهران: علمی فرهنگی.
    29. فتحی کندوله، آیت و همکاران، (۱۳۹۹)، فراخوانی عناصر روایتی هزار و یک شب در رمان "بدر زمانه" مبارک ربیع، دو فصلنامه علمی نقد ادب معاصر عربی، شماره ۲۱، صص 1-24.
    30. میرزایی، فرامرز و همکاران، (۱۴۰۱)، احمد بهجت و فراخوانی میراث قرآنی در داستان کودک، مجله دو فصلنامه پژوهش‌های قرآنی در ادبیات، شماره 10، صص ۱۵۸ - ۱۶۷.
    31. نوبل، ویلیام، (1387) تعلیق و کنش داستانی، ترجمه مهرنوش طلایی، اهواز: رسش.
    32. نعمتی قزوینی، معصومه و لیلا جدیدی، (1394)، فراخوانی میراث اسطوره‌ای در اشعار نازک الملائکه و طاهره صفارزاده، مجله مطالعات ادبیات تطبیقی، شماره ۳۴، صص ۳۱ تا ۶۷ .
    33. نیکخواه فاردقی، اعظم و سمیرا بامشکی، (1400)، فراخوانی شخصیت‌های حماسی در رمان به مثابه کنش اجتماعی، مجله ادبیات پارسی معاصر، شماره ۲، صص ۲۹۹ تا ۳۲۵.
    34. نیکخواه فاردقی، اعظم و سمیرا بامشکی، (1401)، فراخوانی شخصیت‌های شاهنامه به رمان به‌ هادس خوش آمدید؛ کنشی در جهت تضعیف گفتمان دهه 80، نشریه زبان و ادب فارسی دانشگاه تبریز، صص 261-281.
    35. ولک، رنه و آوستن وارن، (1382)، نظریه ادبیات، ترجمه ضیاء موحد و پرویز مهاجر، تهران: اساطیر.
    36. یزدی، احمد و همکاران، (1398)، نگاهی تطبیقی به شگرد فراخوانی شخصیت حلاج در شعر شفیعی کدکنی و صلاح عبدالصبور، نشریه ادبیات تطبیقی، شماره ۲۱، صص 279-303.